Parkeermogelijkheden moeten te vinden zijn in MaaS-apps

Eric Mink is programmamanager MaaS bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. We bespreken met hem de stand van zaken rond Mobility as a Service (MaaS). “Ook parkeerplekken en laadpalen moeten te vinden zijn in de verschillende MaaS-apps.”


Door Jan Willem Kerssies


Mobility as a Service is een vaak gebruikt begrip in de wereld van mobiliteit. Om alle onduidelijkheid weg te nemen legt Mink uit waar de term precies voor staat. “MaaS staat voor een app waarmee met alle modaliteiten (deelauto’s, -fietsen, ridesharing, (water)taxi, ov, parkeren) complete ketenreizen kunnen worden gepland, geboekt, gereisd en betaald.” Parkeren maakt een wezenlijk onderdeel uit van het begrip MaaS. “Ook parkeerplaatsen en laadpalen moeten te vinden zijn in MaaS-apps. Dat is een eis die we als ministerie hebben gesteld aan de partijen die meedingen naar de zeven MaaS-pilots.” Mink benadrukt dat er ook geschakeld moet worden, mochten ontwikkelingen erom vragen.


De zeven MaaS-pilots hebben allemaal een ander doel (zie kader). Voor de één is dat bereikbaarheid verbeteren, een ander richt zich meer op duurzaam vervoer. Alle pilots worden apart aanbesteed. Bestaat de kans dat reizigers zeven verschillende MaaS-apps moeten installeren voor de verschillende deelnemende regio’s? “Nee”, zegt Mink. “De reiziger kiest welke app hij het beste vindt.”


Raamovereenkomst

In december 2018 heeft het ministerie de Raamovereenkomst voor de MaaS-pilots gegund. Op basis van de beoordelingscriteria zijn 24 partijen toegelaten die zich nu gaan inschrijven voor de pilots. Daar zitten bedrijven van allerlei pluimage tussen, zegt Mink. “Banken, verzekeraars, automotive, IT-bedrijven en ook vervoerbedrijven. In de apps moeten zoveel mogelijk vervoermiddelen worden gekoppeld. Hoe meer modaliteiten een partij via de app ontsluit, hoe groter de kans om een aanbesteding van een regio te winnen.”

Eén ding is zeker: de data die wordt verzameld, is van de reiziger. Mink: “We hebben gezegd tegen de partijen: ga aan de slag, maar de data worden geanonimiseerd gedeeld. Het spreekt voor zich dat er AVG-proof wordt gehandeld. We gaan meekijken met de effecten van een pilot. Zijn de uitkomsten positief? Dan gaan we kijken of we het mobiliteitssysteem kunnen optimaliseren. Bij negatieve effecten kunnen we ingrijpen en bijsturen. We moeten veel meer vanuit data gaan denken en minder vanuit mobiliteits- of ov-beleid.”


Blauwdruk API
Ongeveer een jaar geleden is een samenwerking ontstaan tussen het MaaS-programma van het ministerie van IenW en zo’n dertig Nederlandse deelfiets- en deelautopartijen. Die begon met de ontwikkeling van een generieke Application Programming Interface (API). “Een API is een koppelvlak, een vertalingslaag tussen verschillende computersystemen”, zegt Mink. “Een API laat verschillende systemen met elkaar communiceren. Eén standaard hiervoor is het beste, zodat bijvoorbeeld ieder fietsverhuurbedrijf de diensten kan aanbieden via een MaaS-app.”


Vervoermiddelen van alle deelfiets- en deelautopartijen kunnen daarmee op een eenduidige en gestandaardiseerde manier worden ontsloten. De API wordt inmiddels omarmd door de Benelux, de Duitse staat Noordrijn-Westfalen en de MaaS Alliantie. Voor deze gebieden geldt in de pilots dezelfde standaard voor gegevensuitwisseling, waardoor verschillende apps gemakkelijker aan elkaar kunnen worden gekoppeld. Ook wordt mobiel betalen voor internationaal openbaar vervoer mogelijk.

De zeven MaaS-pilots

MaaS-pilot Rotterdam: Rotterdam-Den Haag (inclusief Rotterdam The Hague Airport)

De initiatiefnemers van deze pilot zijn de Verkeersonderneming in samenwerking met Rotterdam The Hague Airport, Schiphol Real Estate, Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, gemeente Rotterdam en gemeente Den Haag. De regio heeft meerdere mobiliteitsuitdagingen. Zo is de luchthaven op dit moment alleen met de auto of taxi goed bereikbaar. De pilot moet de druk op het mobiliteitssysteem in de regio verlichten, en kansen bieden voor mensen in de regio die nu onvoldoende vervoeropties hebben. Daarnaast moet de luchthaven beter multimodaal worden ontsloten voor inkomende en uitgaande reizigers. Uniek in deze pilot is de samenwerking tussen overheden, luchthaven en MaaS-aanbieders.


MaaS-pilot Amsterdam ‘startend met en in Zuidas’

De drukte op de snelwegen rondom Amsterdam en in het ov nemen de laatste jaren sterk toe. Op de A10 Zuid en de omliggende snelwegen is sprake van een grote filedruk en door grote wegwerkzaamheden voor het project Zuidasdok zal dit in de toekomst nog verder toenemen. In Amsterdam is ook sprake van toenemende druk op de openbare ruimte. De MaaS-pilot moet de bereikbaarheid van de Zuidas structureel verbeteren, door een zakelijke MaaS-app. Deze moet zo snel mogelijk opschalen naar meerdere doelgroepen en ook de Metropoolregio Amsterdam gaan bedienen, en krijgt uiteindelijk een landelijke dekking. Zo vormt de MaaS-app een serieus alternatief voor de auto en biedt de reiziger flexibiliteit en keuzevrijheid.


MaaS-pilot Groningen-Drenthe: ‘Bereikbaar krimpgebied’

In het najaar van 2017 is het doelgroepenvervoer namens vele Groningse en Drentse gemeenten en het OV-bureau Groningen Drenthe aanbesteed door samenwerkingsverband Publiek Vervoer. Daarnaast brengen de provincies via het OV-bureau de Hubtaxi (vervanger van de regiotaxi), en de buurtbussen onder in deze samenwerking. Ook worden verschillende lokale vervoersystemen ingebracht. Het doel is om een toekomstbestendig, innovatief en integraal mobiliteitssysteem te realiseren binnen de provincies Groningen en Drenthe. Door middel van MaaS kunnen verschillende vervoerstromen worden geïntegreerd en verbonden om zo het bestaande vervoer te ontsluiten en het platteland bereikbaar te houden. Ook voor mensen met een beperking.


MaaS-pilot Twente: ‘Participatie’

Acht gemeenten hebben in 2017 gezamenlijk het Wmo-, leerlingen- en dagbestedingvervoer aanbesteed aan vier taxibedrijven en een bel- en regiecentrale, het zogenaamde Reisbureau. Het project begon met de regionale Visie op Vervoer, met de focus op de inkoop van het doelgroepenvervoer. Een ander belangrijk deel van de opdracht betrof het ontsluiten van aanvullende vervoerdiensten. Doel is uiteindelijk dat alle Twentenaren (625.000 inwoners) gebruik kunnen maken van het totale vervoeraanbod dat wordt ontsloten via één loket, telefonisch of digitaal met een app.


MaaS-pilot Utrecht Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern: ‘Vinex’
De regio Utrecht start met een MaaS-pilot in Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern, omdat het aantal inwoners in dit gebied hard groeit en het autobezit en -gebruik hier relatief hoog is. Tot 2030 groeien Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern met nog zo’n 25.000 tot 105.000 inwoners. De MaaS-app kan bijdragen aan het stimuleren van alternatieven voor de auto. En dat is essentieel voor een gezond en leefbaar stadsdeel. Doel is met de app alternatieven voor de auto te stimuleren en daarmee reizen in de regio gemakkelijker te maken en de bereikbaarheid te verbeteren.

MaaS-pilot Eindhoven: ‘Duurzaamheid’
In het Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost-Brabant wordt ingezet op Smart Mobility en co-modaliteit. Daarnaast is in het besluit ten aanzien van de klimaatverordening Eindhoven 2016 vastgelegd dat de gemeentelijke organisatie al in 2025 een CO2-emissievrije en 100 procent duurzame organisatie is. De gemeente organiseert een MaaS-pilot waarbij de focus ligt op duurzame en CO2-vrije mobiliteitsbewegingen.

Gemeente Eindhoven organiseert een pilot waarbij de focus ligt op duurzame mobiliteitsbewegingen.

MaaS-pilot ‘Grenzeloze mobiliteit Limburg’
De Provincie Limburg heeft de missie om ‘grenzeloze mobiliteit’ mogelijk te maken. Hierbij gaat het niet alleen over mobiliteit over verschillende landsgrenzen heen, maar ook om het wegnemen van grenzen tussen verschillende modaliteiten. Mede door het ontbreken van (multimodale) grensoverschrijdende alternatieven en betaalsystemen, is het autogebruik in Limburg erg hoog. MaaS wordt als mogelijke oplossing gezien om grenzeloze mobiliteit te bereiken, reizigers betaalgemak en flexibiliteit te bieden en het autogebruik terug te dringen.

De Provincie Limburg heeft de missie om ‘grenzeloze mobiliteit’ mogelijk te maken.

Fotobron visual: Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat